W dobie cyfryzacji i rozwijającej się technologii hejt stał się zjawiskiem powszechnym. Dotyka przedsiębiorstwa, osoby dorosłe, ale również nastolatków oraz dzieci. Internet, który miał być przestrzenią wymiany poglądów, niejednokrotnie stał się miejscem bezrefleksyjnego ataku oraz poniżania, a nawet niszczenia reputacji.
Warto jednak jasno podkreślić: hejterzy nie są bezkarni.
Odpowiedzialność karna za hejt
Choć pojęcie „hejt” nie występuje wprost w przepisach Kodeksu karnego, nie oznacza to, że sprawca pozostaje poza zasięgiem prawa. Tego rodzaju zachowania mogą wypełniać znamiona konkretnych czynów zabronionych, mianowicie:
- zniesławienia (art. 212 k.k.) – rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji mogących poniżyć osobę w opinii publicznej lub narazić ją na utratę zaufania,
- zniewagi (art. 216 k.k.) – używanie słów powszechnie uznawanych za obraźliwe,
- groźby karalnej (art. 190 k.k.),
- uporczywego nękania – stalkingu (art. 190a k.k.).
Mimo, że Internet jest w pewien sposób anonimowy, w rzeczywistości to tylko złudzenie. Organy ścigania dysponują narzędziami pozwalającymi na ustalenie tożsamości sprawcy, nawet jeśli posługuje się fikcyjnym profilem.
Hejt w szkole – czy nieletni są bezkarni?
Coraz częściej ofiarami cyberprzemocy padają również dzieci i młodzież. Rodzicom i pokrzywdzonym dzieciom wydaje się, że są bezradni, ale czy na pewno? Czy osoba nieletnia jest bezkarna?
Odpowiedź brzmi – nie.
Nieletni sprawca może odpowiadać na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach nieletnich. Sąd rodzinny dysponuje szerokim katalogiem środków oddziaływania wobec nieletniego – od środków wychowawczych i nadzoru kuratora po zastosowanie środka poprawczego w sytuacjach szczególnie poważnych.
Tutaj jednak najważniejsza jest rola rodziców. To oni muszą podejmować działania prewencyjne poprzez:
- kontrolę aktywności dziecka w sieci,
- rozmowę o odpowiedzialności prawnej,
- reagowanie na pierwsze sygnały o agresji,
- współpracę ze szkołą.
Brak odpowiedniej reakcji może prowadzić do eskalacji agresywnych zachowań oraz poważnych konsekwencji – nie tylko prawnych, ale przede wszystkim psychologicznych. W realiach współczesnego świata, w którym dzieci i młodzież coraz częściej zmagają się z obniżonym poczuciem własnej wartości, stanami lękowymi czy depresją, cyberprzemoc może stać się czynnikiem pogłębiającym kryzys psychiczny. Dlatego tak istotne jest wczesne reagowanie, rozmowa i zapewnienie dziecku realnego wsparcia.
Dlaczego warto zgłosić się do adwokata?
Podkreślmy to jeszcze raz: osoba dopuszczająca się hejtu nie jest bezkarna. Problem polega jednak na tym, że przestępstwa zniesławienia i zniewagi co do zasady ścigane są z oskarżenia prywatnego. To oznacza, że ciężar inicjatywy procesowej spoczywa na pokrzywdzonym. Z kolei przestępstwa z art. 190 k.k. (groźby karalne) oraz z art. 190a § 1 i 2 k.k. (stalking), choć są ścigane z urzędu (akt oskarżenia wnosi oskarżyciel publiczny), to następuje to w trybie wnioskowym – co oznacza, że aby organy ścigania podjęły czynności wobec sprawców konieczne jest uprzednie złożenie wniosku o ich ściganie.
Właśnie dlatego warto zgłosić się o pomoc prawną do adwokata, który:
- pomoże prawidłowo zakwalifikować czyn,
- wskaże właściwy tryb postępowania,
- przygotuje prywatny akt oskarżenia lub zawiadomienie o przestępstwie i wniosek o ściganie sprawców,
- zadba o zabezpieczenie i zgromadzenie materiału dowodowego.
Kluczowe znaczenie mają dowody, takie jak:
- zrzuty ekranu,
- linki do konkretnych wpisów,
- zapis korespondencji,
- dane świadków,
- potwierdzenia dat i godzin publikacji,
- w razie potrzeby – wniosek o zabezpieczenie danych informatycznych.
Szybka reakcja ma ogromne znaczenie. Materiały zamieszczone w sieci mogą szybko zniknąć, a wraz z nimi dowody niezbędne do skutecznego dochodzenia roszczeń.
Internet to nie strefa bezkarności
Internet nie jest przestrzenią wyłączoną spod prawa. Każde naruszenie dobrego imienia, reputacji czy godności może spotkać się z konsekwencjami prawnymi. Skuteczna ochrona jest możliwa, wymaga jednak zdecydowanego i przemyślanego działania.
Kancelaria Sitnik | sitnik.pl